Czy wiesz, że…
W Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (PRL) książka mogła stać się symbolem zagrożenia. Cenzura kontrolowała, co można było czytać, a co miało zniknąć z półek bibliotek. Nie chodziło tylko o politykę. Czasem wystarczyło, że autor krytykował system albo pisał o świecie niezgodnym z obowiązującą ideologią. Dlatego powstawały specjalne listy zakazanych tytułów.
W latach 1952–1953 władze PRL przeprowadziły szeroką akcję czystek bibliotecznych, w wyniku której usunięto około 2 500 tytułów i setki tysięcy egzemplarzy książek. Była to konkretna, jednorazowa akcja. Natomiast w szerszej perspektywie, przez kolejne dekady PRL, łącznie na specjalnych listach cenzuralnych znalazło się około 5 000 różnych pozycji. Oznacza to, że 2,5 tysiąca dotyczyło jednej akcji usuwania książek z bibliotek, a 5 tysięcy to liczba całościowa obejmująca zakazywane dzieła w całym okresie istnienia PRL.
Zakazani pisarze PRL
Wśród zakazanych pisarzy pojawiły się m.in. takie postaci jak:
Ferdynand Goetel – Już w 1945 r. jego dzieła znalazły się na tajnej liście zakazanych. Oznaczony jako kolaborant, został całkowicie usunięty z bibliotek.
Czesław Miłosz – Po zerwaniu z władzami komunistycznymi w 1951 r. jego twórczość wycofano z obiegu. Nawet po przyznaniu Nagrody Nobla w 1980 r. kontrolowano publikacje jego dzieł.
Witold Gombrowicz – „Ferdydurke” była cenzurowana a „Trans-Atlantyk” i inne utwory nie mogły być wydane w kraju. Autor uchodził za twórcę niebezpiecznego dla oficjalnej ideologii.
George Orwell – „Antyutopie”, „Rok 1984” i „Folwark zwierzęcy” zostały zakazane jako dzieła wymierzone w system komunistyczny. Nie wolno ich było drukować ani dystrybuować.
Aleksander Sołżenicyn – Autor „Archipelagu GUŁag”, który obnażył zbrodnie sowieckich obozów pracy. W PRL jego dzieła były objęte całkowitym zakazem.
