Udało się — Fundacja ORLEN przyznała nam grant

Udało się — Fundacja ORLEN przyznała nam grant

lut 2, 2026

Mamy wspaniałą wiadomość. Fundacja ORLEN przyznała nam grant z programu „Moc odpowiedzialności” w kwocie 30 000 zł. Grant zostanie przeznaczony na realizację projektu pt. „Być obywatelem w świecie AI. Projekt edukacyjny wzmacniający odporność młodzieży na dezinformację oraz rozwijający odpowiedzialne i obywatelskie podejście do technologii i sztucznej inteligencji”. W efekcie naszych działań 150 uczniów pruszczańskich szkół ponadpodstawowych nabędzie praktyczne umiejętności z zakresu rozpoznawania fałszywych treści, odpowiedzialnego tworzenia materiałów cyfrowych, krytycznej analizy informacji oraz świadomego uczestnictwa w życiu publicznym.

„Moc odpowiedzialności” — ważna inicjatywa Fundacji ORLEN

Program „Moc odpowiedzialności” to inicjatywa grantowa Fundacji ORLEN, która wspiera lokalne projekty edukacji obywatelskiej skierowane do młodzieży ze szkół ponadpodstawowych. Jego celem jest rozwijanie postaw obywatelskich, budowanie zaufania do instytucji publicznych oraz wzmacnianie kompetencji medialnych i cyfrowych. Program promuje aktywne uczestnictwo w życiu społecznym, solidarność i odpowiedzialność za wspólnotę, a także przeciwdziała dezinformacji poprzez praktyczne działania realizowane w szkołach, organizacjach pozarządowych i instytucjach edukacyjnych.

Plakat. Na górze nagłówek Moc odpowiedzialności. Poniżej opis programu. Na środku plakatu grafika dłoni, która trzyma otwartą książkę. Dłoń i książka znajdują się w czerwonym kole przedzielonym na dwie części. Na górze plakatu logo Fundacji ORLEN.
Uroczyste podsumowanie projektu edukacyjnego „Być obywatelem w świecie AI

Uroczyste podsumowanie projektu edukacyjnego „Być obywatelem w świecie AI

maj 29, 2026

W dobie, gdy sztuczna inteligencja coraz śmielej kształtuje na nowo naszą codzienność, w Pruszczu Gdańskim udowodniono, że najsilniejszą bronią człowieka pozostają empatia i samodzielne myślenie. 28 maja 2026 roku odbyło się uroczyste podsumowanie projektu edukacyjnego „Być obywatelem w świecie AI”, który przez ostatnie miesiące budował cyfrową odporność lokalnej młodzieży.

Uroczystość, która zgromadziła w murach biblioteki ZSO nr 1 samorządowców, pedagogów oraz przede wszystkim liczną grupę młodzieży, była zwieńczeniem intensywnej pracy trwającej od lutego tego roku. Inicjatywa, zrealizowana przez naszą bibliotekę, zyskała kluczowe finansowanie ze środków Fundacji ORLEN w ramach programu „Moc odpowiedzialności”.

Ponad 150 uczniów w świecie cyfrowych wyzwań

Oficjalną część spotkania otworzyło uroczyste powitanie gości, wśród których znaleźli się m.in. Burmistrz Miasta Pruszcz Gdański Jerzy Kulka, Przewodnicząca Rady Miasta – Małgorzata Czarnecka-Szafrańska oraz Kierownik Referatu Współpracy i Promocji Katarzyna Kopeć. Obecna była również kadra zarządzająca szkół biorących udział w projekcie: Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1 Artur Jendrzejewski oraz Wicedyrektor ZSOiO Alicja Krawczuk-Goluch.

Kluczowym punktem pierwszej części wydarzenia była prezentacja multimedialna, która unaoczniła zgromadzonym ogromną skalę całego przedsięwzięcia. Projekt objął bowiem zasięgiem ponad 150 uczniów z Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1 oraz Zespołu Szkół Ogólnokształcących i  Ogrodniczych w Pruszczu Gdańskim.

Zgromadzeni mogli prześledzić drogę, jaką młodzi ludzie przeszli podczas trzech specjalistycznych bloków warsztatowych:

  1. „Człowiek – obywatel w świecie AI” – prowadzony przez Bogusia Janiszewskiego, autora książek dla dzieci i młodzieży, który uczył młodzież mechanizmów torowania umysłu i obrony przed manipulacją.
  2. „Fake newsy i dezinformacja” – pod okiem Piotra Aszyka, eksperta ds. sztucznej inteligencji, gdzie uczniowie przyswajali kluczową zasadę STOP – THINK – CHECK (zatrzymaj się, pomyśl, sprawdź) oraz poznawali techniki clickbaitowe.
  3. „Odpowiedzialnie w świecie słów i obrazów” – prowadzone przez Bartosza Gondka, historyka i dziennikarza. Prelegent przeanalizował dezinformację przez pryzmat historycznych schematów, wskazując rzetelność i etykę jako współczesny obowiązek.

Młodzi retorzy — debaty oksfordzkie

Podczas gali mocno wybrzmiał temat debat oksfordzkich, które rozegrały się  w obu szkołach. Zebrani usłyszeli o niezwykle emocjonujących starciach na argumenty, podczas których młodzi retorzy dyskutowali o rewolucji w   medycynie i edukacji, bezrobociu technologicznym oraz odpowiedzialności za błędy maszyn.

Flesze dla laureatów i wernisaż prac

Najbardziej wyczekiwanym momentem spotkania było ogłoszenie wyników konkursu literacko-plastycznego, w którym uczniowie przelewali na papier swoje refleksje z warsztatów – od haseł „Myśl samodzielnie” po przestrogi przed manipulacją.

W blasku fleszy laureatom wręczono dyplomy oraz cenne nagrody. Główne laury sfinansowano ze środków pozyskanych od Fundacji ORLEN, a swoją cegiełkę do puli nagród dołożyli również: Urząd Miasta oraz Starostwo Powiatowe. Uhonorowania zwycięzców dokonali Burmistrz Jerzy Kulka oraz Przewodnicząca Rady Miasta Małgorzata Czarnecka-Szafrańska.

Doceniono upominkami także wszystkich uczestników debat oksfordzkich, nagradzając ich dojrzałość oraz odwagę do obrony własnego zdania w cyfrowym szumie informacyjnym.

Oficjalne podsumowanie zwieńczył wernisaż. Goście zostali zaproszeni do osobistego obejrzenia unikalnej wystawy prac konkursowych oraz na słodki poczęstunek. Projekt „Być obywatelem w świecie AI” dobiegł końca, jednak narzędzia krytycznego myślenia, które dzięki niemu zyskała pruszczańska młodzież, bezwzględnie pozostaną z nią na zawsze.

Na 1 planie 2 kobiety stojące za biurkiem. Za kobietami tablica multimedialna, na której wyświetlony jest slajd. Na slajdzie: na błękitnym tle grafika przedstawiająca głowę robota. Z prawej strony napis: Być obywatelem w świecie AI, finał projektu edukacyjnego. Pod napisami logo Fundacji ORLEN Fundacja oraz biblioteki.
Sala biblioteczna, w której na krzesłach siedzą zaproszeni goście oraz młodzież uczestnicząca w wernisażu „Być obywatelem w świecie AI”. W tle widoczny jest baner Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Pruszczu Gdańskim oraz fototapeta z motywem lasu. Na pierwszym planie po lewej stronie znajduje się stół z poczęstunkiem i wodą dla uczestników, a po prawej fragment biurka z monitorem.
Wystawa prac konkursowych ustawionych na drewnianych sztalugach w korytarzu. Na pierwszej sztaludze od lewej stoi tabliczka z napisem: "Prace plastyczne nagrodzone w konkursie literacko-plastycznym pt. 'Być obywatelem w świecie AI'" z logami ORLEN Fundacja i biblioteki. Na kolejnych sztalugach widoczne są nagrodzone obrazy. Pierwszy obraz po prawej stronie od tabliczki przedstawia ciemną postać przed komputerem. Kolejny, pionowy obraz, ma napis: "MYŚL SAMODZIELNIE" i przedstawia postać w kapturze. Po lewej i prawej stronie widać ramiona i głowy dwóch osób oglądających wystawę.
Wystawa prac konkursowych ustawionych na drewnianych sztalugach w korytarzu. Na pierwszej sztaludze od lewej stoi tabliczka z napisem: "Prace plastyczne nagrodzone w konkursie literacko-plastycznym pt. 'Być obywatelem w świecie AI'" z logami Fundacji ORLEN i biblioteki. Na kolejnych sztalugach widoczne są nagrodzone obrazy. Pierwszy obraz po prawej stronie od tabliczki przedstawia ciemną postać przed komputerem. Kolejny, pionowy obraz, ma napis: "MYŚL SAMODZIELNIE" i przedstawia postać w kapturze. Po lewej i prawej stronie widać ramiona i głowy dwóch osób oglądających wystawę.
Korytarz szkolny. Na korytarzu duża grupa młodych ludzi.
Wnętrze sali bibliotecznej. Na pierwszym planie stół z poczęstunkiem (patery z ciastem, termosy). W głębi stoją trzy osoby: kobieta - przewodnicząca rady miasta, burmistrz oraz bibliotekarka. Przewodnicząc trzyma w rękach duża papierową torbę. Tyłem do obiektywu laureatka konkursu odbierająca dyplom i nagrodę.
Wnętrze sali bibliotecznej. Na pierwszym planie stół z poczęstunkiem (patery z ciastem, termosy). W głębi stoją trzy osoby: kobieta - przewodnicząca rady miasta, burmistrz oraz bibliotekarka. Przewodnicząc trzyma w rękach duża papierową torbę. Tyłem do obiektywu laureatka konkursu odbierająca dyplom i nagrodę.
Wnętrze sali bibliotecznej. Na pierwszym planie stół z poczęstunkiem (patery z ciastem, termosy). W głębi stoją trzy osoby: kobieta - przewodnicząca rady miasta, burmistrz oraz bibliotekarka. Przewodnicząc trzyma w rękach duża papierową torbę. Tyłem do obiektywu laureatka konkursu odbierająca dyplom i nagrodę.
Sala biblioteczna podczas wernisażu „Być obywatelem w świecie AI”. Na pierwszym planie po prawej stronie burmistrz wręcza dyplom stojącemu przodem do niego nastolatkowi. W tle za nimi stoi uśmiechnięta przewodnicząca rady miasta. Po lewej stronie, na krzesłach pod oknem, siedzą pozostali zaproszeni goście oraz młodzież obserwująca ceremonię. W prawym dolnym rogu widoczny jest fragment stołu z poczęstunkiem i naczyniami, a za stojącymi postaciami znajduje się duże biurko z monitorem oraz ekran wyświetlający prezentację.
Młodzi obywatele w świecie AI – podsumowanie projektu

Młodzi obywatele w świecie AI – podsumowanie projektu

maj 12, 2026

Zapraszamy do zapoznania się z efektami projektu edukacyjnego „Być obywatelem w świecie AI”. Jak odróżnić prawdę od fake newsa i nie dać się zmanipulować algorytmom? Ponad 150 uczniów z Pruszcza Gdańskiego wzięło udział w wyjątkowych warsztatach i debatach, odkrywając mechanizmy działania sztucznej inteligencji.

W prezentacji znajdziecie relację z naszych działań, wskazówki od ekspertów oraz galerię niezwykłych prac konkursowych. Dowiedz się, jak świadomie i odpowiedzialnie korzystać z nowych technologii!

Projekt finansowany przez Fundację ORLEN w ramach programu Moc Odpowiedzialności.

Broszura edukacyjna — kliknij tu

Młodzi retorzy w świecie algorytmów – relacja z drugiej debaty oksfordzkiej w Pruszczu Gdańskim

Młodzi retorzy w świecie algorytmów – relacja z drugiej debaty oksfordzkiej w Pruszczu Gdańskim

kwi 27, 2026

W murach Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Ogrodniczych w Pruszczu Gdańskim odbyło się wyjątkowe starcie na argumenty. W ramach projektu „Być obywatelem w świecie AI” nasza biblioteka zorganizowała już drugą debatę oksfordzką, która zgromadziła młodzież gotową zmierzyć się z jednym z największych wyzwań współczesności.

Teza debaty: „Sztuczna inteligencja – szansa czy zagrożenie?”

Uczestnicy zostali podzieleni na dwa obozy: Propozycję, która broniła tezy, że AI stanowi szansę oraz Opozycję, wskazującą na liczne ryzyka i negatywne skutki społeczne rozwoju tej technologii.

Argumenty Propozycji: AI jako katalizator postępu

Strona Propozycji skupiła się na pragmatycznym i optymistycznym ujęciu technologii, wskazując na jej ogromny potencjał w kluczowych dziedzinach życia:

  • Medycyna i ratowanie życia: AI to precyzyjne algorytmy zdolne do szybkiej analizy danych medycznych, co może znacząco wspierać lekarzy w diagnostyce i przyspieszać wykrywanie chorób, w tym nowotworów.
  • Edukacja i inkluzywność: Technologia ta realnie ułatwia komunikację między osobami mówiącymi różnymi językami – systemy tłumaczące w czasie rzeczywistym pomagają przełamywać bariery językowe. Równocześnie sztuczna inteligencja wspiera osoby z niepełnosprawnościami. W przypadku osób niewidomych i słabowidzących są to m.in. narzędzia odczytujące tekst na głos, opisujące obrazy czy ułatwiające orientację w przestrzeni. Z kolei osoby niesłyszące i słabosłyszące korzystają z rozwiązań takich jak automatyczne napisy, transkrypcja mowy w czasie rzeczywistym czy systemy wspomagające komunikację.
  • Efektywność pracy: Zamiast zabierać pracę, AI może ją optymalizować, wyręczając człowieka w powtarzalnych zadaniach i pozwalając skupić się na bardziej złożonych problemach.
  • Bezpieczeństwo finansowe: Zaawansowane algorytmy potrafią wykrywać podejrzane transakcje i przeciwdziałać oszustwom.

Argumenty Opozycji: w obronie ludzkiej kreatywności i prywatności

Opozycja z dużą pasją wskazywała na zagrożenia, których nie można pominąć w debacie publicznej:

  • Zanik kreatywności i samodzielności: Nadużywanie narzędzi AI może ograniczać rozwój samodzielnego myślenia i umiejętności uczenia się.
  • Wpływ na rynek pracy i sztukę: Automatyzacja oraz generowanie treści mogą wpływać na zawody kreatywne, a powstające materiały bywają postrzegane jako mniej oryginalne lub pozbawione indywidualnego wyrazu.
  • Dezinformacja: Narzędzia AI mogą generować treści o różnym poziomie wiarygodności, co sprzyja rozprzestrzenianiu się nieprawdziwych informacji.
  • Bezpieczeństwo i etyka: Zwrócono uwagę na ryzyko naruszenia prywatności oraz problem tworzenia materiałów typu deepfake bez zgody zainteresowanych. Podkreślono także, że regulacje prawne nie zawsze nadążają za tempem rozwoju technologii.

Podsumowanie i refleksja

Debata nie przyniosła jednoznacznej odpowiedzi i słusznie, ponieważ rzeczywistość pozostaje złożona. Jednym z kluczowych pytań było: czy rozwój AI sprawi, że część zawodów stanie się zbędna?

Strona Propozycji przyznała, że istnieją pewne zagrożenia, jednak wskazała na znaczenie odpowiednich regulacji prawnych, które mogą ograniczać negatywne skutki. Opozycja natomiast podkreślała, że w wielu obszarach – zwłaszcza w medycynie – nie można całkowicie zastąpić czynnika ludzkiego.

„Być obywatelem w świecie AI”

Projekt „Być obywatelem w świecie AI” jest realizowany przez Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną w Pruszczu Gdańskim we współpracy z dwoma szkołami: ZSOiO oraz ZSO nr 1 w Pruszczu Gdańskim. Projekt jest finansowany ze środków Fundacji ORLEN w ramach programu „Moc Odpowiedzialności”.

Klasa szkolna. Na środku dwa rzędy ławek ustawione naprzeciw siebie – przy jednym siedzi grupa chłopców (przy tabliczce „OPOZYCJA”), przy 2 dziewczyny i 1 chłopak. Pomiędzy nimi stoi kobieta - bibliotekarka, czytająca z notesu, oraz mężczyzna w niebieskiej marynarce. W tle baner „Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Pruszczu Gdańskim”.
Uczestnicy debaty siedzący przy złączonych stolikach. Po lewej stronie grupa chłopców z tabliczką „OPOZYCJA”, po prawej 2 dziewczyny i 1 chłopak z tabliczką „PROPOZYCJA”. Moderatorzy – bibliotekarka i nauczyciel – stoją przy stoliku dziewcząt, wskazując na dokumenty. Sala jest jasna, z dużymi oknami w tle.
Szerokie ujęcie sali podczas debaty oksfordzkiej. Młodzież siedzi przy stolikach ustawionych w literę V. Na środku stoi uśmiechnięty nauczyciel.
Zbliżenie na grupę dyskutującej młodzieży siedzącej tyłem i bokiem do obiektywu. W centrum uwagi znajduje się dziewczyna w czarnym swetrze i chłopak w garniturze z czerwonym krawatem, którzy intensywnie rozmawiają. Pozostali uczniowie w tle zaglądają do telefonów i notatek.
Widok na całą grupę warsztatową siedzącą w kręgu i przy stolikach. W centrum toczy się dyskusja między dwoma zespołami („Propozycja” i „Opozycja”). Na boku przygotowany poczęstunek i woda. Wszyscy uczestnicy są zwróceni w stronę osób debatujących.
Człowiek kontra algorytm. Gorąca debata o przyszłości w pruszczańskim ogólniaku

Człowiek kontra algorytm. Gorąca debata o przyszłości w pruszczańskim ogólniaku

kwi 23, 2026

W murach Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Pruszczu Gdańskim odbyło się niezwykłe starcie na argumenty, które odbyło się w ramach projektu pt. „Być obywatelem w  świecie AI”. Wydarzenie, zorganizowane przez Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną dzięki wsparciu finansowym Fundacji ORLEN, nie było jedynie szkolnym ćwiczeniem z retoryki. Była to dojrzała, momentami burzliwa dyskusja o tym, jak nowoczesne technologie zmieniają fundamenty naszego społeczeństwa: od medycyny i wojskowości, przez etykę zawodową, aż po nasze najgłębsze emocje.

AI: Między medycznym cudem a poligonem doświadczalnym

Debata oksfordzka stanowiła zwieńczenie cyklu warsztatów, podczas których uczniowie pod okiem ekspertów zgłębiali tajniki krytycznego myślenia. Najwięcej emocji wzbudziła kwestia balansu między szansami a zagrożeniami, jakie niesie ze sobą sztuczna inteligencja. Strona propozycji z optymizmem wskazywała na rewolucję w edukacji i medycynie, gdzie algorytmy potrafią analizować dane z prędkością nieosiągalną dla ludzkiego umysłu. Przeciwnicy tej wizji szybko jednak sprowadzili dyskusję na ziemię, przywołując mroczniejsze aspekty postępu, takie jak oficjalna współpraca twórców ChatGPT z Pentagonem. Pytanie o to, czy AI pozbawiona ludzkiego sumienia powinna decydować o  losach konfliktów zbrojnych, zawisło w powietrzu, zmuszając uczestników do refleksji nad tym, kto ostatecznie poniesie odpowiedzialność za błędy maszyn.

Dziennikarstwo w cieniu algorytmów

Równie istotnym wątkiem była kondycja współczesnych mediów. W dobie dyktatu „klikalności” i wszechobecnych algorytmów, etyka dziennikarska zdaje się być wystawiona na najcięższą próbę. Młodzież celnie punktowała system, który premiuje szybkość kosztem rzetelności, spychając pogłębioną analizę na margines. Mimo to w dyskusji wybrzmiała nuta nadziei. Było to przekonanie, że  profesjonalizm i uczciwość mogą odrodzić się „jak feniks z popiołów”, jeśli tylko odbiorcy zaczną świadomie wybierać jakość zamiast sensacji. Fundamentem tej zmiany ma być indywidualna postawa człowieka, której żadne oprogramowanie nie jest w stanie w pełni zastąpić.

Emocje – paliwo dla dezinformacji

Najbardziej zaskakujące wnioski przyniosła jednak część dotycząca fake newsów i mechanizmów manipulacji. Choć uczniowie doskonale znali teoretyczne zasady weryfikacji treści, życie napisało własny scenariusz. Podczas debaty przywołano przykład szkolnego eksperymentu, w którym jedna fałszywa informacja o  rzekomym zakazie używania kostki Rubika wywołała lawinę autentycznego oburzenia na uczniowskiej grupie. Ten drobny incydent stał się pretekstem do ważnej lekcji: emocje są paliwem dla dezinformacji. Nawet najlepsze wykształcenie bywa bezużyteczne, gdy do głosu dochodzi gniew lub uprzedzenia.

STOP – THINK – CHECK: Lekcja na przyszłość

To właśnie dlatego uczestnicy tak mocno podkreślali wagę zasady „Zatrzymaj się – Pomyśl – Sprawdź”, która w świecie zdominowanym przez AI staje się niemal obywatelskim obowiązkiem. Podczas spotkania wybrzmiało, iż choć sztuczna inteligencja jest potężnym narzędziem, to nasze typowo ludzkie kompetencje – empatia, zdrowy krytycyzm i odpowiedzialność za słowo – pozostają najlepszą tarczą w starciu z niepewną przyszłością. Wypracowane podczas projektu wnioski mają służyć uczniom nie tylko na egzaminach, ale przede wszystkim w codziennym, świadomym poruszaniu się po cyfrowym świecie.

Duża grupa młodzieży siedzi przy trzech stołach. Za nimi stoją Dyrektor i Wicedyrektor ZSO nr 1, Dyrektor Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Pruszczu Gdańskim oraz 2 bibliotekarki — jedna z ZSO nr 1 i jedna z biblioteki publicznej. W tle stand reklamowy PiMBP w Pruszczu Gdańskim.
Przy 3 stołach siedzi młodzież. Na jednym ze stołów znajduje się kartka z napisami Marszałek, Sekretarz. Przy tym stole siedzi jedna osoba. Przy drugim i trzecim stole, które są ustawione naprzeciw siebie, siedzi po kilka osób. Na jednym stole znajduje się kartka z napisem Propozycja, a na drugim kartka z napisem Opozycja.
W pomieszczeniu stoją 3 stoły. Przy każdym z nich siedzi młodzież. Przy dwóch siedzi po kilku uczniów. Są zwróceni do siebie twarzami, tworząc dwie drużyny. Przy trzecim stole siedzi jedna osoba. 2 uczniów z przeciwnych drużyn unosi dłoń do góry, zgłaszają się.
Duża grupa młodzieży siedzi wokół trzech stołów. Pochylają się nad kartkami — piszą, czytają. Za nimi, na kanapach, siedzą Dyrektor i Wicedyrektor ZSO nr 1, Dyrektor Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Pruszczu Gdańskim oraz bibliotekarka. W tle stand reklamowy PiMBP w Pruszczu Gdańskim.
7 uczniów siedzi przy stoliku, na którym znajduje się kartka z napisem Opozycja. Obok, przy drugim stoliku, siedzi jedna osoba. Na tym stoliku znajduje się kartka z napisami Marszałek, Sekretarz. Na stołach znajdują się też butelki z wodą, kubki, długopisy, notesy.
W pomieszczeniu stoją 3 stoły. Przy każdym z nich siedzi młodzież. Przy dwóch siedzi po kilku uczniów. Są zwróceni do siebie twarzami, tworząc dwie drużyny. Przy trzecim stole siedzi jedna osoba. 4 uczniów unosi dłoń do góry, zgłaszają się. W tle, na kanapach, siedzą 3 osoby dorosłe. Za nimi znajduje się stand reklamowy biblioteki.