Uczniowie Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Pruszczu Gdańskim uczestniczyli w kolejnym wydarzeniu edukacyjnym realizowanym w ramach projektu „Być obywatelem w świecie AI”. Tym razem spotkanie pt. „Odpowiedzialność w świecie słów i obrazów” poprowadził Bartosz Gondek – historyk, dziennikarz i praktyk komunikacji medialnej.
Między informacją a manipulacją
Prowadzący skupił się na roli informacji we współczesnym świecie oraz zagrożeniach wynikających z jej nadużywania. Zwrócił uwagę na zjawiska dezinformacji, manipulacji i świadomego przekształcania przekazu, które coraz częściej towarzyszą tworzeniu treści. Co dzieje się zarówno w mediach tradycyjnych, jak i cyfrowych. Podkreślił, że odbiorca musi dziś nie tylko czytać, ale przede wszystkim rozumieć, analizować i weryfikować.
Kompetencje przyszłości: selekcja i odpowiedzialność
Istotnym wątkiem spotkania była umiejętność selekcji informacji. W świecie nadmiaru treści brak tej kompetencji prowadzi do zjawiska określanego jako neoanalfabetyzm funkcjonalny, czyli sytuacji, w której mimo umiejętności czytania, odbiorca nie potrafi właściwie interpretować i wykorzystywać informacji. Prelegent wskazał, że młode pokolenie staje dziś przed szczególnym wyzwaniem: musi nauczyć się poruszać w gąszczu przekazów, oddzielając informacje wartościowe od fałszywych. Bez tej umiejętności łatwo stać się podatnym na manipulację.
Etyka słowa w zmieniającym się świecie mediów
W swoim wystąpieniu Bartosz Gondek odniósł się także do przemian w dziennikarstwie. Przypomniał, że po II wojnie światowej wypracowano standardy etyczne, które miały chronić odbiorców przed nadużyciami. Dziś – w dobie mediów opinii i anonimowych publikacji internetowych – granice te coraz częściej się zacierają. Zwrócił uwagę, że brak odpowiedzialności za słowo oraz publikowanie treści bez podpisu powinny budzić czujność odbiorców. Krytyczne myślenie i zadawanie pytań stają się kluczowymi narzędziami świadomego uczestnictwa w życiu społecznym.
Historia jako przestroga
Odwołując się do przykładów historycznych, prowadzący pokazał, jak łatwo społeczeństwa mogą ulegać manipulacji w sytuacji braku dostępu do rzetelnej informacji lub umiejętności jej oceny. Podkreślił, że współczesne mechanizmy dezinformacji, choć bardziej zaawansowane technologicznie, opierają się na podobnych schematach jak w przeszłości.
Świadomy odbiorca = odpowiedzialny obywatel
Spotkanie zakończyło się refleksją nad rolą młodych ludzi w kształtowaniu przyszłego przekazu społecznego i medialnego. Uczestnicy usłyszeli, że w przyszłości to oni mogą współtworzyć narrację publiczną. Dlatego już dziś powinni rozwijać kompetencje oparte na rzetelności, odpowiedzialności i krytycznym myśleniu. W świecie, w którym informacja stała się jednym z najważniejszych zasobów, umiejętność jej rozumienia i oceny staje się nie tylko kompetencją, ale i obowiązkiem.
„Być obywatelem w świecie AI”
Projekt „Być obywatelem w świecie AI” jest realizowany przez Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną w Pruszczu Gdańskim we współpracy z dwoma szkołami: ZSOiO oraz ZSO nr 1 w Pruszczu Gdańskim. Projekt jest finansowany ze środków Fundacji ORLEN w ramach programu „Moc Odpowiedzialności”.
