Projekt pt. „Być obywatelem w świecie AI” trwa. Tym razem licealiści z ZSO nr 1 w Pruszczu Gdańskim mieli okazję dowiedzieć się, czym jest fake news i dezinformacja. Wzięli udział w warsztatach prowadzonych przez Piotra Aszyka. Poznali najpopularniejsze techniki manipulacji tj. clickbaitowe nagłówki, granie na silnych emocjach, przedstawianie opinii fałszywych „ekspertów” czy wykorzystywanie materiałów wygenerowanych przez AI. Dowiedzieli się również, jak łatwo oszukać sztuczną inteligencję — zmanipulować ją, by mówiła to, co chcemy, a nie to, co należy.
Co jest prawdą, a co fałszem?
Podczas warsztatów uczniowie analizowali fotografie, próbując odgadnąć, które z nich są prawdziwe, a które wygenerowane. Nie było to wcale łatwe zadanie. Duże zainteresowanie wzbudził utworzony przez Piotra Aszyka za pomocą AI filmik. Prowadzący ożywił nieprawdziwe zdjęcie, nadając mu charakter poważnej wiadomości informacyjnej. Uczniowie zgodnie przyznali, że wydał im się bardzo realny. W pierwszej chwili nie wzbudziłby ich podejrzeń.
Zatrzymaj się, pomyśl i sprawdź
Uczniowie poznali dwie metody niezbędne do oceniania informacji pod względem ich prawdziwości. Pierwsza składa się z haseł: STOP – THINK – CHECK. Zatrzymaj się, pomyśl i sprawdź. Druga metoda, SIFT, zakłada podobne rozwiązania: zatrzymaj się na 10 sekund, sprawdź źródło, poszukaj potwierdzenia w innych miejscach i dotrzyj do źródła pierwotnego. Wykorzystaj raporty, dokumenty, pełne wypowiedzi. Zawsze trzeba się również zastanowić, jaki jest cel danej informacji. Warto pamiętać, że emocje są paliwem manipulacji. Jeśli wiadomość wzbudza w nas silne uczucia, np. gniew, musimy być czujni — to może być fake news. Prowadzący warsztaty zachęcił również młodzież do zgłaszania fałszywych treści, by w ten sposób dbać o swoje otoczenie technologiczne.
Prawne aspekty używania sztucznej inteligencji
Sztuczna inteligencja stanowi wyzwanie w kontekście prawnym, wiele rozwiązań nie jest doprecyzowanych. Mimo to młodzież wysłuchała ciekawostek w zakresie prawa autorskiego w odniesieniu do materiałów wygenerowanych przez AI. Dowiedziała się również, że za wykorzystywanie sztucznej inteligencji w złych, krzywdzących kogoś celach, można zostać ukaranym.
Projekt „Być obywatelem w świecie AI”
Projekt „Być obywatelem w świecie AI” jest realizowany przez Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną w Pruszczu Gdańskim we współpracy z dwoma szkołami: ZSO nr 1 oraz ZSOiO w Pruszczu Gdańskim. Projekt jest finansowany ze środków Fundacji ORLEN w ramach programu grantowego pt. „Moc odpowiedzialności”. Zakłada on nabycie wiedzy i praktycznych kompetencji w zakresie rozpoznawania dezinformacji, krytycznej analizy treści i odpowiedzialnego korzystania z technologii przez 150 uczniów.
