październik 2026
P W Ś C P S N
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

„Szkoła myślenia krytycznego i walki z dezinformacją” – pilotażowy warsztat dla licealistów

20.09.2026

Nasza biblioteka została wybrana do warsztatu pilotażowego w ramach projektu „Szkoła myślenia krytycznego i walki z dezinformacją”, którego autorem jest Centrum Cyfrowe. Karol Jachymek, medioznawca, kulturoznawca, doktor nauk humanistycznych, spotkał się z uczniami LO nr 1 w Pruszczu Gdańskim. Przeprowadził warsztaty testowe, podczas których młodzież odkrywała przykładowe mechanizmy dezinformacji.

Efekt horoskopopowy

Uczniowie podzielili się na grupy i wykonali kilka ćwiczeń. Na początku każdy zespół opracował kilka wyróżniających ich cech. Następnie wszyscy otrzymali teksty, które charakteryzowały jakąś przypadkową grupę. Okazało się, że opisy pasowały, choć częściowo, do każdego zespołu. Użyto w nich bowiem uniwersalnych wyrażeń. Poprzez to ćwiczenie młodzież doświadczyła efektu horoskopowego, który jest bardzo popularny w poradnictwie internetowym. Zrozumiała, jak łatwo, poprzez różne zabiegi literackie, dopasować treść wypowiedzi do szerokiego grona odbiorców. W ten sposób można wpłynąć na postrzeganie danej sytuacji w określony sposób, a nawet zachęcić do zakupu jakiegoś produktu.

Perswazja, manipulacja i framing

Kolejne zadanie, jakie prowadzący warsztat postawił przed uczniami, polegało na ułożeniu nagłówków z portali informacyjnych w kolejności od najbardziej rzeczowych do silnie nacechowanych emocjonalnie. Młodzież zaobserwowała, jak łatwo, za pomocą odpowiednich wyrażeń, wywołać w odbiorcy określone uczucia. Uczestnicy warsztatów otrzymali również kilka tekstów, które miały na celu manipulację. Pracowali wspólnie, by zamienić je na treści informacyjne. Poprzez dyskusję zrozumieli różnicę pomiędzy perswazją i manipulacją, a także poznali teorię ramowania (tzw. framing). Poprzez wybór, uwypuklenie jednych wątków i pominięcie innych, media nadają wydarzeniom konkretny kontekst i wpływają na to, jak odbiorcy je interpretują.

Młodzież pozytywnie oceniła warsztaty, a my bardzo dziękujemy za wyróżnienie naszej biblioteki.